Centrum Edukacji Kulturalnej Jarosław

W podziemiach jarosławskiego ratusza i w XVI-wiecznej Bramie Krakowskiej kryje się miejsce, które łączy historię z nowoczesnymi technologiami. Centrum Edukacji Kulturalnej to interaktywna przestrzeń, gdzie przez dotyk, zabawę i multimedialne instalacje można poznać tajniki różnych dziedzin sztuki oraz historię jednego z najstarszych miast Podkarpacia. Otwarte od kwietnia 2019 roku, powstało jako część projektu „Jarosław Magiczne Miasto” i szybko stało się jedną z ciekawszych propozycji kulturalnych w regionie.

To nie muzeum w tradycyjnym znaczeniu. Tutaj nic nie stoi za szybą z tabliczką „nie dotykać”.

Dwie lokalizacje, dwa różne światy

Centrum działa w dwóch miejscach oddalonych od siebie zaledwie kilkadziesiąt metrów. Pierwsza część mieści się w piwnicach ratusza – wejście znajduje się od strony studni miejskiej na Rynku. Druga zajmuje wnętrze Bramy Krakowskiej, do której wchodzi się na skrzyżowaniu ulic Grodzkiej i Węgierskiej. Każda z lokalizacji ma zupełnie inny charakter i oferuje inne doświadczenia.

Piwnice ratusza to królestwo sztuki w jej różnorodnych formach. Interaktywne urządzenia i aplikacje multimedialne prowadzą przez świat muzyki, malarstwa, rzeźby i architektury. Nie trzeba być koneserem ani mieć wykształcenia artystycznego – wszystko zostało zaprojektowane tak, by było zrozumiałe i angażujące dla każdego.

W laboratorium teatralnym można spróbować swoich sił jako animator teatru cieniowego albo lalkarz. Do dyspozycji są pacynki i marionety, a odpowiednie oświetlenie i tło pozwalają stworzyć własne przedstawienie. Dzieci uwielbiają to miejsce, ale dorośli też chętnie się bawią – zwłaszcza gdy nikt nie patrzy.

Pracownia origami to prawdziwy relaks dla zmęczonych miejską wędrówką. Można tu usiąść, złożyć papierowe zwierzątko, kwiat czy inny przedmiot i na chwilę zapomnieć o świecie.

Brama Krakowska – lekcja lokalnej historii

Druga część Centrum to zupełnie inna bajka. Brama Krakowska, a właściwie jej odtworzone fragmenty i zachowane dwupoziomowe piwnice, to autentyczny kawałek XVI-wiecznych fortyfikacji miejskich. Brama była najbardziej okazałym z trzech wjazdów do miasta, miała trzy kondygnacje i stanowiła reprezentacyjną bramę od strony zachodniej. Rozebrano ją w XVIII wieku, ale podziemia przetrwały i dziś służą edukacji.

Tutaj skupiamy się na Jarosławiu – jego architekturze, zabytkach i ludziach, którzy zapisali się w historii miasta. Dzięki urządzeniom multimedialnym można wybrać się na wirtualny spacer ulicami, przyjrzeć się detalom architektonicznym poszczególnych budynków i poznać biografie słynnych jarosławian. Dostępny jest też szlak pokoszarowy – ciekawa opcja dla miłośników historii wojskowej.

Najmłodsi znajdą tu interaktywne gry, które w przystępny sposób opowiadają o mieście i jego przeszłości. A sama atmosfera XVI-wiecznych murów robi wrażenie – chłodne kamienne wnętrza, zachowane elementy fortyfikacji, a w pobliżu relikty murów miejskich, fosy i wału.

Dla kogo jest Centrum Edukacji Kulturalnej

Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi. Sześć interaktywnych stref zostało zaprojektowanych z myślą o tym, by nauka była przyjemnością, a nie obowiązkiem. Dzieci mogą biegać między stanowiskami, dotykać, eksperymentować, tworzyć – i przy okazji dowiadują się czegoś o sztuce czy historii.

Ale to miejsce sprawdzi się też dla osób dorosłych. Dla tych, którzy chcą w ciekawy sposób poznać Jarosław i jego dziedzictwo. Dla spragnionych kultury, którzy wolą nowoczesne formy przekazu od tradycyjnych wystaw. I dla wszystkich, którzy po prostu szukają nietypowej atrakcji podczas zwiedzania miasta.

Centrum prowadzi też regularne warsztaty artystyczne – od kaligrafii, przez sgraffito i monotypię, po rękodzieło, haft czy tworzenie kukiełek. Część z nich odbywa się online.

Jarosławskie Dni Sztuki i inne wydarzenia

Centrum Edukacji Kulturalnej to część Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki, więc poza stałą ekspozycją dzieje się tu sporo. Jednym z ważniejszych wydarzeń są Jarosławskie Dni Sztuki – festiwal łączący warsztaty artystyczne, koncerty, spektakle, happeningi, instalacje, projekcje multimedialne, spotkania autorskie i wystawy.

Warto sprawdzić kalendarz wydarzeń przed wizytą – może akurat traficie na coś interesującego.

Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd

Centrum znajduje się w samym sercu Starego Miasta, więc dotarcie nie stanowi problemu. Główna siedziba w piwnicach ratusza mieści się pod adresem Rynek 1, wejście od strony studni miejskiej. Brama Krakowska czeka na skrzyżowaniu Grodzkiej i Węgierskiej – kilkadziesiąt metrów dalej.

Jeśli chodzi o godziny otwarcia i ceny biletów, najlepiej skontaktować się bezpośrednio z Centrum pod numerem telefonu 16 736 36 16 lub mailowo na adres [email protected]. Można też sprawdzić aktualności na stronie Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki.

Na zwiedzanie obu lokalizacji warto zarezerwować około 1,5-2 godzin. Jeśli planujecie uczestnictwo w warsztatach czy wydarzeniach specjalnych, doliczycie dodatkowy czas.

Parking? W centrum Jarosławia jest kilka miejsc parkingowych wokół Rynku, choć w sezonie turystycznym i w weekendy bywa ciasno. Alternatywą są parkingi nieco dalej od Starego Miasta – stamtąd spacer do ratusza to zaledwie kilka minut.

Projekt Centrum powstał dzięki dofinansowaniu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego województwa podkarpackiego. Całkowity budżet wyniósł ponad 2,2 miliona złotych.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy

Skoro już jesteście w Jarosławiu, warto połączyć wizytę w Centrum z innymi atrakcjami. Tuż obok znajduje się Podziemna Trasa Turystyczna im. prof. Feliksa Zalewskiego – system piwnic pod kamienicami rynkowymi, gdzie kiedyś przechowywano towary kupieckie. Dziś to jedna z najciekawszych tras podziemnych w Polsce.

Sam Rynek z renesansowymi kamienicami i ratuszem też zasługuje na uwagę. Jarosław przez wieki był ważnym ośrodkiem handlowym i widać to w architekturze – bogate detale, portale, attyki. Warto też zajrzeć do którejś ze świątyń – bazyliki kolegiackiej czy kościoła Dominikanów.

Centrum Edukacji Kulturalnej to dobry punkt startowy do poznania miasta. Po interaktywnym spacerze po historii i sztuce w podziemiach, łatwiej dostrzec te wszystkie detale na fasadach kamienic i zrozumieć, dlaczego Jarosław był kiedyś nazywany „perłą renesansu”.